30 Haziran 2007 Cumartesi

Bitki Yetiştirme Ortamı Torf

Torf su ve bataklıklarda yaşayan bitkilerin su altındaki kalıntılarının kısmen ayrışarak birikmesinden oluşur. Bu materyalin yapısı oluştuğu bitki kökenine, kompostlaşma derecesine, kimyasal içeriğine ve asiditeye bağlı olarak çeşitlilik gösterir.



Torf materyali sahip olduğu birçok iyi özellikler sebebiyle yetiştirme ortamı, özellikle de tüp yetiştirme ortamı olarak kullanılabilir. Bu özellikler organik maddenin, toplam porozitesinin, hava-su tutma kapasitesinin, katyon değişim kapasitesinin yüksekliği, asidite, uygun C/N oranıdır.



Genel olarak " Torf anaerobik şartların hakim olduğu alanlarda kısmen ayrışmış bitki ve hayvan artıklarının yüzeyde birikimi sonucu oluşmuş bir toprak katmanıdır" şeklinde tanımlanmaktadır.

Torf, su fazlalığı ve oksijen azlığı gibi sınırlayıcı ayrışma şartları altında, hidrofitlerin (=suyu seven bitkilerin) artıklarının birikmesi sonucu oluşmuştur. Diğer bir tanımlamaya göre torf'lar jeolojik kökenli, büyük ölçüde ayrışmaya uğramamış veya kısmen ayrışmış organik materyallerdir. Asit ortam ve serin iklim de organik maddelerin ayrışmasını yavaşlattığı için torf oluşumunda etkisi olan faktörlerdir. İklim, hidroloji, jeomorfoloji vb. faktörlere bağlı olarak da farklı tip ve derinliğe sahip torf oluşabilmektedir.



Torfun Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri

Torf'un fiziksel özellikleri torf'u oluşturan bitkisel kalıntıların kökenine ve ayrışma derecesine bağlıdır. Botanik köken ise en geniş anlamda strüktürel özellikleri etkiler.



Torf'un Strüktürü : Torf'u oluşturan primer ve sekonder tanelerin şekil, büyüklük, stabilize ve oransal dağılımları ile sekonder yapı birimlerinin iç kısımları ve aralarındaki boşluk hacminin dağılımı olarak tarif edilebilir. Torf strüktürü büyük ölçüde Torf'u oluşturan bitki türlerine ve ayrışma derecelerine bağlıdır.
Örneğin, Carex veya Eriophorum'lardan oluşan az ayrışmış torf'ların büyük bölümü geniş boşluklar içerip yüksek bir gözenekliliğe sahiptir. Ancak su tutma kapasiteleri Sphagnum'dan oluşan torf'lara nazaran daha düşüktür.

Tane büyüklüğü, Torf'un gözenek büyüklüğünü ve dolayısıyla su ve hava dengesini etkilediği için önemlidir. Torf'da tane büyüklüğü arttıkça su tutma kapasitesi azalmakta, hava hacmi artmaktadır.

Ayrışma Dereceleri : Torf'ların kullanılanım amaçlarının belirlenmesi açısından ayrışma derecelerinin bilinmesi büyük önem taşımaktadır. Özellikle su tutma kapasitesi yönünden mümkün olduğu kadar ayrışmış torf kullanılmalıdır.

Uygulama şekli aşağıda verilen pratik bir yönteme göre Torf'un niteliği belirlenebilmektedir;

• Torf sıkıldığında berrak renkte su akıyorsa,
• Dışarıdan bakıldığında kolayca Torf'u oluşturan bitki parçaları görülebiliyorsa,
• Torf rengi açık kahverengi-sarıysa,
• Avuç içinde sıkılan torf sıkılıp bırakıldıktan sonra bir sünger gibi eski halini alıyorsa,
• Avuç içinde sıkılan torf parmaklar arasından bulamaç veya püre gibi akmıyorsa o torf çok ayrışmamış kaliteli bir torf'tur.
  

Torf'da Porozite (Gözeneklik) : Katı madde (bitki) artıkları arasındaki boşluklara por ya da gözenek denilir. Porlar, su ve hava ile doludur. Porozite ise belli ağırlıktaki bir torf kütlesinin ağırlığının (Hacim-Ağırlık) o kütle içerisindeki gözenek hacmine % oranı olarak ifade edilebilir. Genel olarak torf, %10 katı maddelerden, %60 su, %30 havadan oluşur.

Mineral topraklarda %30-55 arasında değişen porozite, Torf'da %85-97'ye yükselmektedir. Öğütülmüş çam kabuğu taneciklerinin yaklaşık olarak %43'lük poroziteye sahip olduğunu belirlenmişdir.

Türkiye torf'larında katı madde oranının, diğer ülkeler ve özellikle Kuzey Avrupa ülkelerindeki torf'larla kıyaslandığında daha düşük olduğu, Finlandiya torf'larının katı madde kapsamlarının %3-12 arasında olduğu belirtilmektedir.

Gözenekliliğin alınabilen su miktarı, hava kapasitesi ve kök büyümesini belirlediğini, kaba gözeneklerin havalanmayı, aynı yerdeki ortadan inceye kadar olan gözeneklerin su tutmaya yardım ettiğini, bu nedenle de iki gözenek tipinin de önemli olduğu belirtilmektedir.

Yaşayan bir bitkide; yaşama enerjisini oluşturması ve kök sistemini geliştirmesi için oksijene ihtiyaç vardır. Yetişme ortamındaki mikroporlar; kök veya ortamın havalanması için önemlidir. Sulamada önemli derecede su mikroporlar tarafından tutulur. Bu da 3 mm'den büyük boyutlu tanelere sahip yetiştirme ortamının kullanılmasını ortaya koymaktadır. Diğer bir çalışmada yetiştirme ortamını optimize etmek amacıyla hava boşlukları için (> 0,03 mm) makroporlara, suyu tutabilmesi için (< 0,03 mm) mikroporlara ihtiyaç olduğu belirtilmektedir. Torfun hacim ağırlığı arttıkça ayrışma oranının arttığı, buna karşılık porozitenin azaldığı gözlemlenmiştir.

Tane Büyüklüğü : Torf'ların tane büyüklüğü ile diğer fiziksel özellikleri arasında sıkı ilişkiler vardır. Nem içeriğine bağlı olarak kuru torf kolayca kırılmakta, nem arttıkça torf kolayca yapışmakta, tane büyüklüğü artmaktadır. Nem içeriği de Torf'un oluştuğu bitki çeşidi ve ayrışma derecesine bağlı olarak değişmektedir. Torf'ların tane boyutu ve dağılımı; Torf'un gözenek büyüklüğü dağılımı ve buna bağlı olarak Torf'un su ve hava dengesini etkiler. Tane büyüklüğü arttıkça su tutma azalmakta, hava hacmi ise artmaktadır. Küçük tanelerin fazla olması ise havalanma kapasitesini azaltırken, su tutma kapasitesini artırıcı yönde etki yapmaktadır. Torf'ların tane büyüklüğü ile ilgili olarak değişik ülkelerde kullanılan standartlar farklıdır. Ancak bitki yetiştirme ortamı olarak kullanılacak Torf'un tane büyüklüğünün 9,5 mm'nin altında olması ve bu tanelerin de en az %50'sinin 1,6-6,3 mm arasında olması tercih edilmektedir. Tane boyutunun küçülmesine bağlı olarak Torf'un hava kapasitesi azalmaktadır.



Torf'un Su Tutma Kapasitesi : Torf'un en önemli özelliklerinden biri, fazla miktarda su absorbe edebilmesi ve bu suyu bünyesinde tutabilmesidir. Az ayrışmış lifli torf'lar kendi kuru ağırlığının 15-20 katı kadar su tutabilmekte, kuruduktan sonra dahi su tutma kapasitelerinde fazla azalma olmamaktadır. Halbuki fazla ayrışmış torf'lar, kuru ağırlıklarının 4-8 katı kadar su tutabilmekte ve bir defa kuruduktan sonra su tutma kapasitelerinde % 80'e kadar azalma olmaktadır.

Normal topraklar sulandığında %5 kadar su absorbe ederken, büyük gözenekleri olan torf, asgari %30 su absorbe eder. Toprakta bitkiye gerekli suyu sağlamak için çok sık sulama gerekmekte, bu ise bitki için gerekli olan toprak havasının azalmasına sebep olmaktadır. İdeal durum yetişme ortamının suyu kolay alabilmesinin yanı sıra havasını da kaybetmemesidir.
Torf genellikle %90'dan daha fazla organik maddeden oluşur. Bir maddenin torf olarak sınıflandırılması için en azından %75 organik madde içermesi gerekir.

Torf'ların Reaksiyonu : Torf'ların pH'ı oluştukları ortama ve humus ayrışma derecelerine göre farklılık gösterir, genel olarak asit karakterlidir. Sphagnum yosun Torf'unun doğal durumdaki pH değeri genellikle 3,7-4,0'tür. Türkiye'deki torf'lar ise 4-7 pH derecesindedirler.

Yetiştirilecek bitki türüne bağlı olmakla beraber, torf temel materyalli yetiştirme ortamlarında pH'ın genel olarak 5,3 - 6,0 arasında olması istenir. Torf ile birlikte alkali özellikte materyal de yetiştirme ortamına katılıyorsa veya üretimde kullanılan sulama suyunda kalsiyum yeterli düzeyde ise pH düzenlemesi için ayrıca kireçlemeye gerek yoktur.

Torf'ların Besin Maddesi İçeriği : Genel olarak torf'lar < %5 oranında düşük kül içermektedirler, doğal saf haldeki besin maddeleri kapsamı, kısmen azot dışında oldukça düşüktür. Mevcut besin maddeleri de bitkiler tarafından kolayca alınabilecek formda değildir. Islak torf sahalarında nitrifikasyon olayı meydana gelmemektedir. Bu ortamlardaki nem kapsamının artmasına paralel olarak azot kapsamı da artmaktadır. Azotun NH4+ (amonyum) formunda yıkanmadan ortamdaki bitkiler tarafından kullanılabileceği belirtilmektedir. Finlandiya'da farklı orijinli torf örnekleri üzerinde yapılan araştırmada, kül kapsamlarının %5,0-9,9; toplam fosfor kapsamının 500-980 ppm ve organik fosfor kapsamının ise 430-730 ppm arasında değiştiği tespit edilmiştir. Pek çok torf örneği de toplam fosforun %75-90' ının organik formda olduğu saptanmıştır.



Sonuç ve Öneriler

• Torf, yetiştirme ortamı özellikleri üzerine son derece olumlu katkıları olan organik madde bakımından da oldukça zengindir. Stabil bir organik maddeye sahip olan torf, hızla ve kısa sürede ayrışmayıp yetişme ortamının fiziksel yapısını uzun süre koruyabilmektedir.


• Kaliteli büyüme ortamı, suyu kolayca alabilirlik yanında yüksek hava kapasitesine de sahip olmak zorundadır. Bu sebeple gözenek dağılımının optimal olması gerekmektedir.


• Genelde tüm torf'ların, özellikle de odunsu torf'ların fazla kurutulma halinde büzülüp su tutma ve hava kapasiteleri zayıflayacağından yetişme ortamı olarak hazırlanma ve kullanım esnasında çok dikkatli olunmalıdır.


• Ayrışmamış turbalar besin maddesince fakir ve mevcut bitki besin maddelerinin alınabilir formda olmaması sebebiyle yetiştirme uygulamalarında yetiştirme ortamına, bitkinin ihtiyacına göre gübre takviye edilmeli veya belirli bir gübreleme rejimi uygulanmalıdır.
  

Fatih ARSLAN
Özel Ürünler Pazarlama Sorumlusu
GSM : 0 533 699 84 57
E-posta : farslan@drt.com.tr

Etiketler: kompost, sphagnum, su tutma, torf, yetiştirme ortamı

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.

Haziran 2007 Sektör Haberleri

Organik gıdada GDO izni tepki topladı

Avrupa Komisyonu'nun değişikliğe gittiği organik gıda tüzüğünde, organik gıdalara yanlışlıkla karıştığı tespit edilen genetiği de... okumaya devam et

Bankaların yeni hedefi tarım sektöründe büyümek

Bankalar, tarım sektöründe hedef büyüttü. Hasat vadeli ve düşük faizli kredi paketleri hazırlayan bankalar üre... okumaya devam et

Endosülfan yasağı tarım sektörünü böldü

Tarım Bakanlığı 1 Ağustos'tan itibaren endosülfan aktif maddeli zirai ilaçların kullanımını yasaklıyor. Ziraat Mühendisleri Oda... okumaya devam et

Tohumda ıslah yapılmadı, patates üretimi düştü

Türkiye'de patates üretimi son 5 yılda 20 yıl öncesinin üretim rakamlarına geriledi. Bu düşüşün sebeplerinden... okumaya devam et

Barajlardan yapılan kanal sulaması hem kaliteyi hem rekolteyi artıracak

Üretimde kaliteyi destekleyen, borsalarda oluşmuş fiyatlarla, bilinçli çiftçinin mutlu olduğu, üretimin arttığı ve ihra... okumaya devam et

Uzmanlar: Kontrollü tarım yaygınlaştırılmadığı zaman dünya piyasasında tutunmak zor olacak

Antalya'nın Kumluca ilçesi Mavikent beldesinde, 'Örtü altı sebze yetiştiriciliği ve kimyasal mücadeleyle alternatif yolları' kon... okumaya devam et

Uydu takibi, çiftçiye 850 bin YTL haksız ödeme yapılmasını önledi

Batman'da ekili alanların uydu fotoğrafını çeken Tarım İl Müdürlüğü, destekleme için müracaat eden 320 ç... okumaya devam et

Türkiye'de tarımın yüzde 56'sı bin metrenin üzerinde yapılıyor

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Celal Er, Türkiye'de toprak işlemeli tarımın yapıldığı 18 milyon... okumaya devam et

Doğulu çiftçinin yeni umudu tritikale tarım

Erzurum Ticaret Borsası (ETB) tarafından ekimine 2005 yılında başlanan 'Erzurum İlinde Tritikale Tarımı ve Yaygınlaştırılması' projesinde sona gelindi... okumaya devam et

Ayçiçeği, Çukurovalı çiftçilerin vazgeçilmez ürünü haline geldi

Bir zamanlar Trakya'nın sembolü olan Ayçiçeği, Çukurovalı çiftçilerin vazgeçilmez ürünleri ar... okumaya devam et

Tarım işçisi çocukların okula kazandırılmasına devam edilecek

Uluslararası Çalışma Örgütü'nün Milli Eğitim Bakanlığı ile Karataş'ta yürüttüğü çocuk işç... okumaya devam et

Küresel ısınma, hasadı erken başlattı

Birçok sektörü olumsuz etkileyen küresel ısınma, çiftçinin de ezberini bozdu. Son yıllarda hava sıcaklarında g&oum... okumaya devam et

Çiftçiye "damla damla" kazanç

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Ziraat Bankasının, çeşitli projelerle desteklediği damla sulama sistemini üreticilerin benimsediği b... okumaya devam et

Organik tarım ve modern seracılık için arazi tahsisi

Demre, Elmalı, Gazipaşa, Kumluca ve Finike ilçelerinde yapılan incelemelerde organik tarıma elverişli alanlar tespit edildi. Antalya Defterdar ... okumaya devam et

Son 30 yılın en sıcak günleri geliyor

Türkiye yarından itibaren Kuzey Afrika üzerinden gelen sıcak hava dalgasının etkisi altına giriyor. Ancak Türkiye'yi saracak ikinci ve ... okumaya devam et

Tüzmen: Tarımın gelişmesi için bilinçi üretici çok önemli

Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, tarımın gelişmesi için bilinçli üreticinin çok önemli olduğuna dikkat çek... okumaya devam et

Kuraklıktan zarar gören çiftçi için paket hazırlanıyor

Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker, kuraklıktan zarar gören çiftçileri desteklemek için bir çalışma yaptıkları... okumaya devam et

Kurulacak tarım laboratuvarı ile Alaşehir ihracat merkezi olacak

Tarıma dayalı sanayinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir ihracatın teminat altına alınması amacıyla çok uluslu intertek şirketiy... okumaya devam et

İlk yerli tasarım traktörü için düşük faizli kredi

Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri, Türkiye'nin ilk yerli tasarım traktörü olarak bilinen Erkunt'u çiftçilere uygun ... okumaya devam et

Buğday alarm veriyor

Meteoroloji'nin raporuna göre, Türkiye'de buğday ekili alanlarda verimlilik yüzde 10 azalacak. Bu da 2 milyon ton rekolte kaybı demek. ... okumaya devam et

Çiftçiler sağlık açısından faydalı olan Soya'nın ekimi için teşvik ediliyor

İçerdiği yüksek kaliteli protein ile soya fasulyesi, çocuklar ve yetişkinler için sağlık kaynağı. Hayvansal gıdalara oranla ... okumaya devam et

Bir yılda 10 milyon fidan dikilince Gemlik zeytinine teşvik durduruldu

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, 'Gemlik' zeytin çeşidini destekleme kapsamı dışına çıkardı. Bakanlığın bu kararında en önemli et... okumaya devam et

Sıcaklar vurdu, TMO'nun alımı 25 bin tonla sınırlı kaldı

Kuraklık nedeniyle hububat üretiminde beklenen düşüş Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) alımlarına da yansımaya başladı. 2 haftadır alım... okumaya devam et

Gençlerde ve tarlada işsizlik arttı

İşsizlik, mart döneminde 0.5 puan düşüşle yüzde 10.4'e geriledi. Tarım dışı işsizlik oranı 0.6 puan gerileyerek yüzde 1... okumaya devam et

Un fabrikaları işleyecek buğday bulmakta zorlanıyor

Kuraklık nedeniyle çiftçi hasadını yaptığı ürünü piyasaya sürmeyince un fabrikaları ürün bulmakta zorlanıy... okumaya devam et

Hasanbeyli 350 ton kiraz ihracını hedefliyor

Osmaniye'nin kirazıyla markalaşan ilçesi Hasanbeyli'de bu yıl hedef 350 ton kiraz ihraç etmek. Geleneksel olarak düzenlenen 'Kiraz ... okumaya devam et

Üretici birlikleri "faiz affı" istiyor

"Devletin kamburu" olarak görülen ve çıkarılan yasayla özerkleştirilen 16 tarım satış kooperatif ve birliğinin yeniden... okumaya devam et

UZZK'ya yetki belgesi verildi

Tarım ve Köyişleri Bakanlığından yetki belgesi alan Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) kuruluşunu resmi olarak tamamladı. 6 ay sonra yapı... okumaya devam et

Çiftçilere ikinci ürün ekmeyin uyarısı yapıldı

Kuraklık tehlikesi dolayısıyla Çukurova ve Amik Ovasında çiftçilerin ikinci ürün ekmemesi konusunda uyarı yapıldı. ... okumaya devam et

Ziraat'ten 1 milyar YTL'lik kuraklık kredisi

Ziraat Bankası kuraklık alarmına karşı 1 milyar YTL'lik kredi modeli geliştirdi. Damlama ya da yağmurlama sistemi kuracak çiftçiye... okumaya devam et

Buğday fiyatında ilk sıralardayız

Dünya piyasasına bakıldığında, ABD'de buğdayın tonu 222 YTL, Kanada'da 263 YTL ve Avustralya'da ise 272 YTL'den işlem görürken Tür... okumaya devam et

Türkiye biyodizelde dünya ikincisi

Yılda 2,3 milyon tonluk kurulu biyodizel kapasitesi ile Almanya'dan sonra dünya ikincisi olan Türkiye'nin, elindeki potansiyeli yeterince de... okumaya devam et

1 milyar YTL'lik gübre ve mazot desteği

Tarımda 2006 yılına ilişkin Doğrudan Gelir Desteği (DGD), mazot ve gübre desteklerinin ikinci taksiti bu ay içinde ödenecek. 988,7 mi... okumaya devam et

Eker: Çiftçilerle bir sorunumuz olmadı

Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehmet Mehdi Eker, ''Bizim çiftçilerle bir sorunumuz olmadı, her zaman barışığız. Hiç ... okumaya devam et

Hububat alım fiyatları açıklandı

Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Mehdi Eker, bu yıl müdahale alım fiyatının makarnalık buğdayda 440 YTL/ton, ekmeklik buğdayda 425 YTL/ton ol... okumaya devam et

TÜSİAD: İstahdam yavaşlıyor

Türkiye'de 2007 yılının ilk üç aylık sonuçlarına göre, geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla tarım dışında i... okumaya devam et

Dağa taşa zeytin fidanı dikilince bakanlık teşvikleri kısma kararı aldı

Türkiye, son dört yılda ağaç varlığı kadar yeni zeytin fidanı dikti. Fidan dikiminde yaşanan patlama, Tarım ve Köyişleri Bakanlı... okumaya devam et

Çiftçi gübreyi kredi kartıyla alacak, ödeme hasattan sonra

Tarım Bankacılığı Grubu oluşturan ilk özel banka olan Denizbank, 12 vilayette faaliyet gösteren Çukobirlik'in 65 bin üyesine &cc... okumaya devam et

GAP çiftçisi suya kavuştu fakat tarım makinesi yönünden istenilen yerde değil

Dünyanın sayılı projeleri arasında gösterilen, Dicle ve Fırat nehirlerinin aşağı kesimleriyle, eski Mezopotamya'nın yukarı kısımlarını kapsa... okumaya devam et

2006 DGD ödemeleri bu ay tamamlanıyor

Tarımda 2006 yılına ilişkin doğrudan gelir desteği (DGD), mazot ve gübre desteklerinin ikinci taksiti, bu ay içinde ödenecek.

Turizm, organik tarım ve seracılık cari açığı kapatır

Ekonomik istikrar için en önemli risklerin başında cari açık geliyor. Cari açığın, yabancı yatırımlar ile Akdeniz Bölge... okumaya devam et

Sanayici BİRLİK'le Avrupalı'ya çay içirecek

Zeytinyağı, fıstık, kesme çiçek, deri ve doğaltaştan sonra tanıtım grubu kurma kervanına çay sanayicisi de katılıyor. Özelli... okumaya devam et

Nerede ne ekeceğinize tahlille karar verin, iyi verim alın

Çiftçinin ekim yapacağı yörenin karakteristik özelliklerine uygun ürün yetiştirmesini tavsiye eden uzmanlar, bunun b... okumaya devam et

İspanya'da zeytin çok çiçek açtı, Türk zeytinyağcıları korku sardı

İspanya'dan Türk zeytinyağı üreticilerine kötü haber. İki senedir don ve kuraklık yüzünden zeytinyağı üretiminde ci... okumaya devam et

Gaziantep'te AB fonlarıyla seralarda yetiştirilen domatesten ilk ürün alındı

Gaziantep Tarım İl Müdürlüğü'nün örtü altı yetiştiriciliğini teşvik etmek amacıyla hazırladığı ve AB fonlarından sa... okumaya devam et

Suyun verimli kullanılması için damlama yöntemine geçilmeli

Denizli'de Tarım İl Müdürlüğü ve sulama birliklerinin düzenlediği toplantıyla küresel ısınmaya karşı alınacak tedbirler ... okumaya devam et

Pamuktan zarar eden çiftçi kanolaya yöneldi

Gaziantep'in Araban ilçesinde, son yıllarda pamuktan zarar eden çiftçiler, kanolaya yöneldi. Çiftçi Adna... okumaya devam et

Turfanda kiraz üreticisini sevindirdi

Antalya'nın Manavgat ilçesinde karpuz hasat mevsimi başladı. İlçede kabak aşılı karpuz üreticileri olgunlaşan mahsullerini ki... okumaya devam et

Etiketler: 2007, haber, haziran, sektör, tarım

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.