30 Kasım 2008 Pazar

Toprak Analizine Göre Gübreleme

Bitkisel üretimde esas amaç, kültür arazilerinden mümkün olan en yüksek verimi ve kaliteli ürünü elde etmektir. Bunun için çiftçilerin yapması gereken işler şunlardır.
  1. Kaliteli tohum kullanmak
  2. Etkili toprak işleme
  3. Etkili Sulama
  4. Etkili ve Doğru Gübreleme
  5. Doğru Zirai Mücadele uygulamaktır.
Bu faktörlerin en önemlisi Toprak Analize göre yapılan Etkili ve Doğru gübrelemedir.
Toprak analiz parasını verene kadar fazladan bir çuval daha atayım istediğim ürünü elde ederim mantığı artık rafta kalmıştır. Çünkü bu mantık her şeyden önce cebe zarardır. Değerli Çiftçiler Analiz parasından kaçmanıza gerek yoktur. Çünkü Tarım ve Köy işleri Bakanlığı Analiz yaptıran çiftçiye dekar başına 1 YTL destekleme veriyor. Bakanlığın açıklamasına göre bu miktar daha da artacak. Tarla bitkileri için bir numune 60 dekara kadar geçerlidir. Böylece analiz parası bedavaya getirilebilir. En önemlisi çiftçi toprak analizine göre gübreleme yaptığında elde edeceği kardır. Toprak analiz ücretiyle kar kıyaslaması çok yanlış olur. Bu fark kendi yetiştiricilik yaptığım ürünlerde ki karım en az % 50 olmuştur.

Numune alınışı
Tek yıllık bitkiler için bitkinin etkili kök bölgesi olan 0-30 cm, Meyve ağaçları için de 0-30cm, 30-60cm den numune alınır.

Ekim dikimden 1-2 ay önce tarlanın bütünü temsil edecek şekilde Zik-zak'lı yürünerek 30-70 adımda bir toprak örneği alınır. En az 10 yerden toprak örneği alıp plastik bir kova içinde iyice karıştırıp içinden 1 kg kadar alıp kese veya naylon poşete konur.
Numunenin etiket bilgileri rutubetten yazıların silinmemesi için kurşun kalemle,
  1. Ürün cinsi
  2. Ürün Sezonu
  3. Meyve ise yaşı
  4. Sulama şekli
  5. Adres bilgileri yazılır.
Tarım ve Köy İşleri Bakanlığınca onaylı bir laboratuara kargo ile gönderilir veya elden götürülür.
Analiz sonuçlarına göre gübrelemede dikkat edilecek önemli hususlar;
Önce Gübreyi tarif edelim, İçerisinde bir veya birkaç bitki besin maddesini bulunduran bileşiklere gübre denir.

Gübreleme
Bitkilerin ihtiyacı olan gübrelerin çevreye zarar vermeden topraktan veya yapraktan bitkilere verilme işlemine denir.

Bitkiler her yıl hasattan sonra elde edilen ürünle birlikte topraktan bitki besin maddeleri kaldırırlar, bunun yanında yağmur ve sulama suları topraktan bitki besin maddeleri erozyona uğratarak kayıplar meydana getirir. İşte bitki besin maddelerince gittikçe fakirleşen topraklara dengeli bir gübreleme yapılmadığında toprakların verimlilikleri yıldan yıla azalış gösterir. En sonunda bu topraklar tamamen verim güçlerini yitirebilirler.

Bitkilerde insan ve hayvanlar gibi büyüyüp gelişmeleri için beslenmek zorundadırlar.
Onun için toprağı besleyelim ki toprakta bizi beslesin.

Şu ana kadar yapılan araştırmalara göre 16 tane mutlak besin elementleri tespit edilmiştir.
  1. Makro bitki besin elementleri: Bitkiler tarafında fazla tüketildikleri için makro elemenler denmektedir. Bunlar 9 tanedir. Karbon C,Hidrojen H,Oksijen O,Azot N,Fosfor P,Potasyum K,Kükürt S,Kalsiyum Ca ve Magnezyum Mg dur.
  2. Mikro bitki besin elementleri: Bitkiler tarafından az tüketildikleri için mikro elementler denmektedir. Bunlar 7 tanedir. Demir Fe, Mangan Mn, Bakır Cu, Çinko Zn, Molibden Mo, Bor B ve Klor Cl dur.
  3. Diğer elementler: Bitki büyümesine ve insan sağlığına faydalı olup mutlak bitki besin elementleri sınıfına dahil değildirler. Bunlar da 7 tanedir. Silisyum Si, Kobalt Co, Selenyum Se,Aluminyum Al,Vanadyum V,Nikel Ni ve Kadmiyum Cd'dır.
Karbon, karbondioksit halinden havadan, Hidrojen ve Oksijen su ile temin edildiğinden C;H;O için gübreleme programı yapılmaz Makro ve mikro elementlere göre gübreleme programları ayarlanır.

Ancak gübreleme programı çok uzmanlık isteyen bir konudur.

Minimum yasası: Almanya bilim adamı Liebig'e göre bir bitkinin gelişebilmesi en az (minimum)durumda olan bitkiye göre gelişir.

Yani bir bitki besin elementi az ise diğer bitki besin elementleri ne kadar artırılsa da istenilen maksimum verim elde edilemez.

Örnek olarak bir Toprak Analiz Raporu şöyledir.

Toprak Analiz Sonucuna Gübreleme Programı yapılırken şunlara dikkat etmek gerekir.
Bunlara ilaveten Su ve Bitki analizleri yapılarak en doğru sonuca varılır.
Örneğin damla sulamada suyun bikarbonatına fosforik asit veya Nitrik asit verilir.
Yine sulama sularında fazla nitrat varsa verilen azotlu gübre miktarından düşülür.

Meyve ağaçları yaşlandıkça bitki besin elementleri kök bölgesine tam ulaşmağından topraktaki tutunmadan dolayı element noksanlığı ortaya çıkar. Böyle durumlarda yapraktan gübre uygulaması yapılabilir.
  1. Toprağın bünyesine göre gübre zamanları ve miktarları hesaplanır. Kumlu topraklarda yıkanma olunca sık aralıklarla ve daha fazla gübre verilir. Killi toprakta kayıp azdır. Tınlı bünye tüm bitkiler için idealdir. Toprak yapısını düzeltmek için en ideali Hayvan gübresi'dir.
    Bunun yanında hayvan gübresi toprağın fiziğini, kimyasını ve biyolojisini düzeltir.
  2. Toprağın kireç miktarına bakılarak Uygun olan gübreler verilir. Kireçli topraklar Demir çinko gibi bazı elementleri fiske (tutarak) ederek kloroz (sararma) meydana getirir. Kireç miktarına bakılarak yetiştirilecek ürün tercihi yapılabilir.
  3. Toprağın PH'ına bakılarak, Bitkilerin PH istekleri dikkate alarak analizi yapılan toprağa ekilmek veya dikilmek istenen ürün uygunluğuna bakılır. Gübrelerin PH'ı dikkate alarak gübreleme önerisi yapılır. Örneğin PH'ı K. Alkali olan bir toprağa fosforlu gübrelerden Tabana DAP gübresi damla sulama yapılıyorsa üst gübre olarak PH'ı 2 civarında olan Üre Fosfat gibi düşük PH'lı Gübreler önerilir. Yine Demir eksiğinde de topraktan % 6 Fe EDDHA şelatlı (Pençe) gübre verilir. Asitli Topraklara TSP önerilir.
  4. Toprağın tuzluluk durumuna bakılarak bitkilerin yetişebilecekleri Optimum EC değerlerine ve meydana gelecek ürün kaybına göre yetiştirilecek ürün ve gübre seçimi yapılır. Gübrelerin EC miktarı önemlidir. Yüksek klorlu gübrelerden kaçınmak gerekir. Yoksa zamanla toprakları çoraklaştırılarak kullanılmaz hale getirilir.
  5. Organik Maddeye bakılarak gübre verilir. Organik Madde yetersiz ise iyice yanmış hayvan gübresi ekim veya dikimden önce dekara 4-8 ton verilir. Yanmış hayvan gübresinin bitki besin maddeleri oranı azdır.(Ortalama element içeriği N=2,P=1,K=2).Burada ki en büyük faydası toprağın biyolojik ve mikro biyolojisini düzeltir. Verilen gübrelerin faydalanma oranı önemli ölçüde artırır. Genellikle Türkiye toprakları organik madde yönünden fakirdir. İstenen organik Madde( OM).% 3-5 olmasıdır. Bunun için toprağın PH, Kirecine iklim ve zamana göre Azotlu gübre ayarlanır.
  6. Analiz raporundaki Makro ve mikro elementlerin alınabilir miktarlarına bakılarak eksik olan bitki besin elementi tamamlanır. Şöyle formüle edilir.
Hedeflenen bitki besin elementi ihtiyacı-Alınabilir element arasındaki fark hesaplanır eksik olan tamamlanır.

Bunun yanında gübreleme programları topraktan kaldırılan ürün miktarı, bitkilerin gelişme dönemleri, meyve ise yaşı, iklim özellikleri, sulama şekli, elementlerin alınabilirlikleri, toprak yapısı, gübre kayıpları, toprak ve bitkideki hareketlilik durumları dikkate alınarak gübreleme programları yapılır.

Örneğin Toprakta Fosfor immobil (hareketsiz)'dır. 1 yıl için de toprakta 3-5 cm aşağıya inebiliyor, Potasyum hareketsiz 5-8 cm Azot ise toprakta mobil (hareketli ) olup 50 cm aşağıya ve yanlara hareket eder. Bu durumlar göz önüne alınarak gübreleme programları yapılır.

Örneğin Fosfor ne kadar verilirse verilsin fiksasyon(tutunma) gibi sebeplerden dolayı bitki % 70'ini alamıyor. Bu kayıplar, hareketsizlik ve toprak yapısı dikkate alarak fosforlu gübrenin miktarı hesaplanır.

Yalnız Toprak Analiz Raporları toprağın tam künyesini ortaya çıkartınca her zaman öyle kolay olmuyor. Bitki besin elementleri arasındaki teşvik(Sinerjik) ve engelleme (Antogonistik) bilinmelidir.

Bir besin fazlalılığı diğer bir besinin alımını engellediği gibi, bir besin diğerinin alımını kolaylaştırır.

Örneğin Analiz sonucunda alınabilir Potasyum yeterli olmasına rağmen halen Potasyum içerikli gübre veriliyor sorusu soruluyor.

Cevap olarak misal verirsek 200 kg/da dane buğday ürün kaldırılıyorsa potasyumlu gübreye gerek yoktur. Ancak 20 ton/da domates kaldırılıyorsa verilir. Ülkemiz topraklarının çoğunun PH ve kireç oranı yüksektir. Şöyle ki Kalsiyum/Potasyum (Ca/K) oranı = 12/1'den çoksa potasyum noksanlığı ortaya çıkar ve yine Ortalama Olarak Azot/Potasyum oranı = 2/1'den çoksa potasyum noksanlığı ortaya çıkar. İşte bu dengeleri sağlamak için gerekli olan miktarda potasyum element içerikli gübre verilir.

Önemli olan bazı elementlerin uygun değer oranları şöyledir.
Ca/K =12,
Mg/K=2
Ca/M=6
P/Zn=300
Fe/Mn=2

Elementlerin bitki tarafından alınabilir formları:
Mo -Molibden MoO4
Cu -Bakır Cu+ ve Cu++ ( Daha kolay)
Zn -Çinko Zn+2
Mn -Mangan Mn+2
B - Bor (Bo3)-3 , (B407)-2
Cl -Klor Net değil
Fe - Demir Fe+3 , Fe+2 ( Makro mikro sınırı)
S - Kükürt (So4)-2
P - Fosfor (H2po4)- ,(Hpo4)-2
Mg-Magnezyum Mg+2
Ca-Calsiyum Ca+2
K -Potasyum K+
N -Azot (No3)- , (NH4)+
O2-Oksijen O2, H2O
C -Karbon Co2
H -Hidrojen H2O

Emin EMRE
eemre@doktolab.com
Laboratuar Sorumlusu
DOKTOLAB

Etiketler: , , , , ,

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.
Yazan Doktor Tarsa Tarım , 16:33 | 0 yorum

30 Nisan 2008 Çarşamba

Meyve Ağaçlarında Gübreleme

Meyve Bahçesi Tesisinde Dikim Yılı ve II. Yılda Yapılacak Gübreleme

Bahçe kurulacak yerin ekolojik şartlar bakımından uygunluğu tespit edildikten sonra, toprak numunesi alınarak 0-30, 30-60, 60-90 cm'deki toprak katmanlarının toprak analizleri yapılarak gübreleme programları da buna göre hazırlanır. Arazi tarla bitkileri yetiştirmede kullanılmış ise, alt toprak katmanlarının sıkışması söz konusudur. (pulluk tabanı) Yazın sıcak ve kurak geçen dönemde dip kazan (subsoiler) çekilerek pulluk tabanı patlatılır. Ağaçların kök çalışması böylece kolaylaştırılır. Sert tabaka nedeniyle bitki kökleri gelişemez, toprak havalanmaz, yağış ve sulama suları derinlere gidemez.

Gübreleme toprak analiz sonuçlarına göre yapılır. Meyve ağaçları toprak PH'sı 6,5-7,5 arasında organik ve inorganik besin maddelerince yeterli topraklarda gelişir. Toprağın organik madde kapsamı yeterli değilse, bir dekara 3-4 ton yanmış ahır gübresi tavsiye edilir. Ahır gübresi kıtsa, her fidan çukuruna bir kova yanmış gübre toprakla karıştırılarak kullanılabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken iki önemli husus vardır. Biri gübrenin yanmış olması, diğeri ise ağaçların kökünü yiyen manas böceğinin gübre ile beraber ağaçlara verilmemesi için gerekli tedbirlerin alınması gerekir. Aksi halde kaş yapayım derken göz çıkartılmış olur.

Fidan dikiminde ağaçlara verilmesi gereken temel besin maddelerinden fosfor ve potasyum önde gelir. Çünkü fosfor kök gelişimini sağlar. Zaten ilk yıl arzu edilen yeni dikilmiş fidanın kök atmasıdır. Bunu da fosfor sağlar. Diğeri ise potasyumdur. Potasyum, bitki dokularının sağlamlaşmasını, donlara dayanmasını, hastalık ve zararlılara mukavemet göstermesini temin eder. Fidanlar ilk dikildikleri yıl toprağa tutunma ve intibak sıkıntısı çektiklerinden bunu sağlayan fosfor ve potasyuma ihtiyaç duyarlar. Sürgünlerin pişkinleşmesi için ilk yıl azotlu gübre verilmesi tavsiye edilmemektedir. Diğer taraftan ülkemiz topraklarında sıkça rastlanan demir ve çinko noksanlığı vardır. Bu nedenle FÜPAMİX isimli fidan dikim gübremiz ilk yıl yeni dikilmiş fidanın fosfor, potasyum, demir ve çinko ihtiyacını karşılayacak şekilde dizayn edilmiş bir gübredir. Türkiye de ilk yapılmış fidan dikim özel gübresidir. Formulasyonu : 0 (Azot) ? 50 P2O5 (Fosfor) ? 32,7 K2O (Potasyum) + 0,16 Fe (Demir) + 0,161 Zn (Çinko) dur. Her fidan çukuruna 250 gram FÜPAMİX gübresi kullanılarak fidan dikilmesi yerindedir. Fosfor tesirini 3 yıl, potasyum da 2 yıl devam ettirdiğinden, FÜPAMİX fidanın genel fosfor ve potasyum ihtiyacını 2 yıl karşılar. İkinci yıl ise, fidan başına 100-150 gram amonyum nitrat (% 33) gübresi iki parti halinde uygulanıp, ağacın büyümesi temin edilmelidir. Toprak reaksiyonu (PH) 7 den yukarı ise, azotlu gübre amonyum sülfat şeklinde tercih edilir.

Azotlu gübre biri vejetasyon başlangıcında, diğeri Haziran döneminde iki partide verilmelidir. Temmuz ayından sonra azotlu gübre verilmesi sakıncalıdır. Zira sürgünler pişkinleşmez, ağaçlar kış donlarından zarar görebilir. İkinci yıldan sonra gübreleme programı yeniden yapılmalıdır.

Bahçe damla sulama ile sulanıyorsa gübreleme programı ve uygulaması ona göre yapılır.

Füpamix Nedir?
(0 - 50 P2O5 - 32,7 K2O + 0,16 Fe + 0,161 Zn)

Füpamix fidan dikiminde kullanılan özel karışım bir Fidan Dikim Gübresi'dir. İçerisinde makro besin elementlerinden fosfor ve potasyum, Mikro besin elementlerinden şelatlı demir ve çinko ihtiva etmektedir. Füpamix sayesinde fidanınızın kökleri hızla gelişir. Demir ve Çinko eksikliğinden dolayı sarılık görülmez. Hastalıklara ve soğuklara dayanıklılığı artar. Ayrıca ağacınız çabuk gelişir ve erken meyve verir.

Füpamix ile Fidan Nasıl Dikilir?

Meyve bahçesi tesis edilecek yer derince sürülür. Toprak yüzeyi düzgün hale getirilir. Fidan yerleri işaretlenir. Fidan dikim noktalarını kolayca bulmak ve fidanları sıraya getirmek için işaretlemede dikim tahtası kullanılır. Dikim tahtası 1.5 m. uzunluğunda 15-20 cm. genişliğinde iki başında ve fidanın geleceği yerde kertik bulunan bir tahtadır. Bu kertiklere kazık çakılarak fidanın dikileceği yer kolayca bulunur.

Fidan Çukurunun Açılması

Çukur açılırken fidanın geleceği yerdeki (orta kazık) sökülerek çukur açımına başlanır. Her iki uçtaki kazıklar yerinde kalır. Fidan çukurları 40-50 cm. derinlik ve 80-100 cm genişlikte açılır. Toprak derin sürülmüş ise, burgu ile de çukur açılabilir. Çukurun yarısından çıkan canlı üst toprak (A) bir tarafa, alttan çıkan ham toprak (B) diğer tarafa atılır.

Dikim Tahtasının Yerleştirilmesi

Dikim tahtası, çukur kenarına çakılı kazıklara yerleştirilir. Herek, orta kertiğin güney yanına 15 cm. mesafede olacak şekilde sert toprağa çakılır.

Kümbet Yapılması

Üstten çıkan canlı toprağa 250-300 gr. Füpamix dökülerek kürekle iyice karıştırılır. Fidan kökleri çevresine Füpamix'li toprak getirilir. Füpamix'li toprağın bir kısmı ile çukurun ortasına fidan kökünün oturacağı KÜMBET yapılır.

Fidan Dikimi

Fidan boğazı dikim tahtasının ortadaki kertiğine gelecek şekilde kümbet üzerine oturtulur. Fidan yerleştirilince dikim tahtası kaldırılır. Füpamix'li toprak fidan kökleri çevresine iyice atılır. Toprağın köklerin arasına girmesine dikkat edilir. Alttan çıkan ham toprak çukurun üstüne gelir. Fidan elle tutularak hafifçe ayakla bastırılır. Üstten çıkan ham toprakla fidan etrafına hafifçe çanak yapılır. Eğilmişse düzeltilir. Fidanlar prensip olarak söküldüğü derinliğe dikilir. Aşı noktası mutlaka toprak dışında kalmalıdır.

Hereğe Bağlama

Fidan (8) şeklinde hereğe bağlanır.

Can Suyu

Dikimden sonra fidan dibine bir kova can suyu dökülür.

Hazırlayan;
Fahri HARMANŞAH
Zir. Yük. Müh.

Etiketler: , , , , ,

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.
Yazan Doktor Tarsa Tarım , 13:53 | 1 yorum

31 Mart 2008 Pazartesi

Domates Bitkisinin Genel İstekleri

1 İklim

1.2 Sıcaklık

Domates ılıman iklim sebzesidir. İdeal sıcaklık ortalaması 18°C ve 27°C arasındadır. Bu nedenle kuzey ve güney yarım kürenin 30. ve 40. paralelleri arasında kalan ılıman bölgelerde dış koşullarda yetiştiriciliği kolaylıkla yapılabilmektedir. 10°C'nin altındaki sıcaklıklar çiçek oluşumu üzerine olumsuz etki etmekte ve gece donlarında ürün ciddi zararlar almaktadır (Resim 1).


Resim 1. Don Zararı

35°C üzerindeki sıcaklık ve düşük nem koşullarında kuruluk nedeniyle polen canlılığı şiddetli bir şekilde azalırken çiçek dökümleri meydana gelir. Dengeli beslenme koşullarında bu yüksek sıcaklıklar altında çiçek dökümlerinin dengesiz beslenmeye oranla daha az olduğu saptanmıştır.

1.2 Işık

Global ısınma fotosentez boyunca yapraklarda üretilen şeker miktarını belirlemektedir. Yüksek orandaki şeker üretimi fazla sayıdaki meyveyi destekleyecek ve böylece de domateste yüksek verim elde edilmesine olanak sağlayacaktır.
Çiçeklenme için en az günlük 6 saat ışıklanmaya ihtiyaç duyan domates az ışığa karşı duyarlıdır. Gün uzunluğu domates üretiminde belirleyici bir faktör olmadığından, sera yetiştiriciliğini de içine alan geniş bölgelerde üretim yapılabilmektedir.

Solar ısınımın yüksek olduğu koşullar meyve yarılmalarına, güneş yanıklığına ve olgunluk döneminde dengesiz renk oluşumlarına neden olur. Yeterli yapraklanma güneş yanıklarına karşı korunmada yardımcı olur. Uygun potasyum ve kalsiyum seviyeleri hücre turgorunu ve gücünü kontrol eder ve böylece bitki hücreleri su kaybına ve buna bağlı olarak güneş yanıklarına dayanıklı hale gelir (Resim 2).


Resim 2. Güneş Yanıklığı

2. Su ve Toprak

2.1 Su

Uygun sulama metodu (Resim 3) yüksek verim ve kalitenin elde edilmesinde temel özellik taşır. Domates açık arazide 6.000 m3/ha ve sera koşullarında 10.000 m3/ha suya ihtiyaç duyar.

Düşük miktarlarda besin maddesi içeren günlük sulamaların yapılması kök bölgesinde tuz stresinin oluşmasını ve erken dönemde meydana gelebilecek besin maddesi eksikliklerini özellikle haftalık gübreleme programlarının uygulandığı durumlarda ortadan kaldırır.

Kuraklık (Resim 4) genel gelişimde gerilemelere yol açar ve özellikle kalsiyum alımını azaltarak kalsiyum noksanlığı ile ortaya çıkan Çiçek Ucu Çürüklüğünü (BER) beraberinde getirir ve direkt olarak meyveye zarar verir (Resim 5). Çiçeklenme olumsuz yönde etkilenir ve salkım dökümleri meydana gelir. Diğer yandan aşırı sulama anaerobik toprak koşullarında kök çürüklüklerine, çiçeklenmede gecikmeye ve meyvede bozukluklara neden olur (Resim 6).


Resim 3. Sulama Sistemi


Resim 4. Kuraklık Stresi


Resim 5. Çiçek Ucu Çürüklüğü


Resim 6. Yarılma

Yüksek pH ya sahip sulama suyu yüksek dozlarda kalsiyum ve magnezyum karbonat ve bikarbonatları ihtiva eder. Bu tip sulama suyu koşullarında pH derecesini 5-6 seviyesine çekerek bitkinin su alımını sağlamak amacıyla asidifikasyon uygulamaları yapılması önerilmektedir. Bu uygulama P, Fe, Zn, Cu, Mn ve B gibi besin maddelerinin etkinliğini arttırarak damlama sulama sistemlerinde olası çözünmeyen tuzların birikimine engel olur.

Asitdifikasyon (H+) karbonat (CO32-) ve bikarbonatların (HCO3-) karasız bir bileşik olan karbonik aside ve bu formdaki karasız bileşiğinde su ve karbondioksite dönüşmesine neden olur.

1 HCO3- + 1 H+ _ 1 H2CO3 _ 1 H2O + 1 CO2
1 CO32- + 2 H+ _ 1 H2CO3 _ 1 H2O + 1 CO2

(Bi)Karbonat + asit -->Karbonik asit --> su + karbondioksit

Su içerisindeki bikarbonatların % 90-95 civarında asidifikasyonla nötrleştirilmesi önerilir. Böylelikle su düşük pH kapasitesini koruyarak olası pH düşüşleri engellenmiş olur. Sulama suyundaki asitlik derecesindeki yüksek pH toprakta var olan yüksek toksisitedeki alüminyum(Al3+) gibi elementlerin çözünmesine neden olarak istenmeyen durumlar ortaya çıkarabilir.

2.2 Toprak

Drenaj kapasitesi ve fizyolojik yapısı iyi olan toprak en ideal topraktır. Kökler 60 cm ye kadar gelişim göstermekle birlikte ilk 20 cm derinlikte kök hacminin % 70 olduğu görülmektedir.

İdeal toprak pH' sı 6,0-6,5 arasında olmalıdır (Şekil 14). pH > 6,5 olduğu durumlarda metalik mikro besin maddeleri (Fe, Zn, Mn, Cu), bor (B) ve fosforun (P); pH < 5,5 olduğu koşullarda ise fosfor (P) ve molibdenin bitkiye alım etkinliği azalır.



Şekil 1. Toprak pH' nın besin maddelerinin aktivitesine etkisi

Serada alternatif yetiştirme ortamları: kayayünü (Resim 7), perlit (Resim 8) ve Coco peat (Resim 9).


Resim 7. Kayayünü ortamında serada domates bitkisi


Resim 8. Perlit ortamında serada domates bitkisi


Resim 9. Coco peat torbaların serada domates bitkisi

3. Organik Madde ve Gübre

Organik madde ve gübre toprak yapısını ve mikrobiyolojik aktiviteyi kuvvetlendirmek ve toprağın su tutma kapasitesini arttırmak amacıyla uygulanır. Gübreleme yapılırken, kök bölgesinde (tuzluluk riski) besin maddelerinin alınım riski ve önemli besin maddeleri arasındaki dengesizlik riskinin artması nedeniyle gübrenin önemli miktarda besin maddesi içermesine dikkat edilmelidir. 10-50 MT gübre/ha uygulaması önemli ölçüde besin maddesi ihtiyacını karşılayacaktır. Yanmış tavuk gübresi (Dry chicken manure) (Tablo 1) is yanmış ahır gübresine oranla daha kuvvetlidir (Tablo 2). 10 MT tavuk gübresi ile hektar alana 134 kg azot uygulanmış olur. Oysa 50 MT ahır gübresinde hektar alana toplam 275 kg azot verilmiş olmaktadır.

Tablo 1. Tavuk Gübresi Ortalama Besin Maddesi İçeriği

Kaynak: Handboek Meststoffen NMI, 1995.

Tablo 2. Ahır Gübresi Ortalama Besin Maddesi İçeriği.

Kaynak: Handboek Meststoffen NMI, 1995.

Gelişme dönemi boyunca toprakta organik olarak bağlı olan azot mikrobiyolojik aktiviteler sonucunda serbest kalır. Domatesin generatif faza geçtiği dönemde toprak içerisinde serbest hale gelen fazla azot, düzensiz olgunlaşmaya, çiçeklenmede azlığa ve raf ömrünün kısalmasına neden olabilir.

Bu durumun pratikte çiftçi için temel problemlerden biri olması nedeniyle gübrenin azot içeriğinin %25 ile sınırlandırılması ve artakalanın özel bitki besin maddeleriyle birlikte verilmesi önerilir.

4. Tuzluluk

Ürünün verim potansiyelini engelleyen tuzluluk, tüm tuzların kök bölgesinde belli derecelerde birikmesi olarak tanımlanmaktadır. Tuzluluk yanlış gübre uygulamaları, yeterli yağışın olmaması ve/veya elektriksel kondüktivitesi yüksek sulama suyunun kullanılmasıyla ortaya çıkabilir (Resim 10).

Tuzluluk koşullarında olası elektriksel kondüktivitenin artışına engel olmak için klor ve sülfatlı (KCl, amonyum sülfat ve potasyum sülfat) gübre veya organik madde kullanımı önerilmemektedir. Tuzluluğu önlemek ya da azaltmak için aşağıdaki yöntemlerde kullanılabilir: Toprak drenajını arttırmak, taban gübrelemesinden granüller gübre kullanmamak iyi ve kötü kalitedeki suyu birbiriyle karıştırmak, tuza dayanıklı çeşit seçilmesi, tek sıra dikimde iki sıralı damla sulama sisteminin kullanılması, plastik malç uygulamaları.


Resim 10. Tuzlu gübrenin toprak yüzeyinde birikmesi

Domates nispeten tuzluluğa karşı toleranslıdır (Tablo 3). Verim potansiyelinin düşüşünü engellemek için doymuş toprak çözeltisindeki elektriksel kondüktivitenin ECse < 2,5 mS/cm ve sulama suyu elektriksel kondüktivitesi < 1,7 mS/cm olmalıdır. Örneğin; toprak çözeltisinin elektriksel kondüktivitesinin 3,5 mS/cm olduğu koşullarda verim potansiyeli 10%. Ancak, bazı durumlarda tadı (cherry domates) ve raf ömrünü uzatmak amacıyla EC' nin yüksek olması istenir.

Tablo 3. Tuzluluk nedeniyle azalan verim potansiyeli.


Kaynak: Libro Azul, 2002.

Harmen Tjalling HOLWERDA
SQM Suda Çözünür Gübreler Pazar Geliştirme Müdürü

Etiketler: , , , , , , , , , , , ,

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.
Yazan Doktor Tarsa Tarım , 10:40 | 0 yorum

31 Ekim 2007 Çarşamba

Domateste Gübreleme


Domateste gübrelemede, gübre seçiminde çok farklı olasılıklar bulunmaktadır. Tarla koşullarında granüller özel bitki besin maddelerinin suda çözünür özel bitki besin maddeleri ile birlikte uygulanması ya da tüm bu kombinasyonların yaprak uygulamaları için özel bitki besin maddeleri ile uygulamaları olarak yapılabilmektedir.

Seçim aşağıdaki kıstaslara göre belirlenecektir:
  • Yetiştiricilik tipi
  • Ekonomik olması (gider/kar)
  • Gübreye ulaşılabilirlik
  • Ürün ve kullanımı hakkında genel bilgi (çiftçi, aracı, dağıtıcı)
  • Güven.
Besin Maddesine göre Özel Bitki Besleme

Azot
Azotlu gübrelerde azot, üre, amonyum ve nitrat olmak üzere 3 formda bulunur (Şekil 1).


Şekil 1. Üre, amonyum ve nitrat içerikli gübre uygulamalarında toprakta meydana gelen kimyasal dönüşüm olayları

1 Üre
Üre bitki tarafından direkt olarak kullanılamaz. Ancak toprağa uygulandığında hızla hidrolize olarak amonyuma dönüşür. Hidroliz öncesi ve sonrasında, üredeki aşınım veya amonyumdaki emilim nedeniyle azot miktarında kayıplar meydana gelebilir. Üre elektriksel olarak nötrdür ve bu nedenle yüklü toprak katmanları tarafından emilmezler. Buna ek olarak kolaylıkla damla sulama sistemlerinde ıslak yumrulara doğru hareket ederek kök bölgesine ulaşırlar.

2 Amonyum
Amonyum toprak partikülleri tarafından kolayca bağlanır ve aşınımlara karşı daha dayanıklı hale getirir. Aynı zamanda toprakta bitki için yarayışlılığını sınırlayıcı seviyede hareketsiz durumdadır. Amonyumun çoğu bitkinin alabilmesi için nitrata dönüştürülür. Bu nitrifikasyon olayı süresince önemli derecede amonyum pH? sı yüksek toprak içerisinde amonyağa dönüşür.

Üre ve amonyumun nitrata dönüşüm süreci, pH, nem, sıcaklık ve önemli bakterilerin varlığına bağlı olarak bir ve birçok hafta arasında sürebilir (Nitrosomas, Nitrobacteria). Bu durum azotun yarayışlı hale geçmesinde gecikmeye ve sonuç olarak azot idaresinde geniş ölçüde hassaslığa neden olur. Nitrifikasyona bağlı olarak kök bölgesinde ortaya çıkan oksijen boşalması nedeniyle yüksek sıcaklık koşullarında amonyum miktarının artması kök açlığına önderlik eder. Amonyum kök bölgesinde potasyum, magnezyum ve kalsiyum gibi diğer katyonlarla yarış içerisindedir. Bu olay besin maddesi noksanlıkları ile ortaya çıkan bozuklukları tetikler. Özellikle amonyumdaki aşırı artış çiçek uç çürüklüğü problemini beraberinde getirir ve sonuç olarak besin solüsyonunda kalsiyum olsa dahi meyvelerde kalsiyum azalmasına neden olur.

3 Nitrat
Bitkiler toprağa uygulanan nitratı direkt olarak alırlar. Toprak çözeltisi içerisinde çözünür olması ve kolaylıkla kök bölgesine hareket etmesi nedeniyle herhangi bir dönüşüme gerek duymaz. Parçalı azotlu gübre uygulaması ürüne azot kaynağının sağlanmasında önemli yer alır. Nitrat uçucu değildir yani; amonyum olarak emilimde azot kaybı olmaz. Besin maddelerinin alınımda anyon ve katyonlar arasında sinerji bulunmaktadır. Bir anyon olan nitrat katyonların (K+, Ca+2+, Mg+2, ve NH4+)alınımını tetikler (Şekil 2). Nitratın amino asitlere dönüşümü yapraklarda meydana gelir. Bu durum dönüşümde güneş enerjisi kullanılması nedeniyle enerjinin etkin kullanılmasını sağlar. Amonyumun dönüşümü genellikle kökte meydana gelir. Dönüşüm için bitki şekerleri yakarak enerji sağlar. Bu durum büyüme ve gelişme için şekerlerin daha az elverişli olduğu anlamına gelir. Nitrat toprak partikülleri tarafından bağlanmaz bu nedenle yıkanmaya elverişlidir. Ancak uygun sulama sistemlerinin kullanılması azotun yıkanmayla kaybını en az seviyeye indirebilir.


Şekil 2. Azot kaynağı olan amonyum veya nitrat ile diğer katyonlar arasındaki sinerji ve antagonizm.

4 Domateste Sülfat ve Klor Formundaki Azot

Kalsiyum alınımını büyük ölçüde kök bölgesindeki klor konsantrasyonu olumlu yönde etkilemektedir. Artan SO42 ve özellikle Cl, BER?nin ortaya çıkmasını azaltır. Bununla birlikte yüksek Cl içeriği altın noktalanma semptomlarını arttırır (Şekil 3 ve 4).


Şekil 3?4. Altın noktalanma

Altın noktalanma (Goldspeck) meyve omuz bölgesinde küçük noktacıklar olarak kendini gösterir ve istenmeyen bir görünüm ortaya çıkarır. Kabuk altında kalsiyum oksalatların birikimi nedeniyle oluşur. Bazı çeşitlerde ve yüksek nem koşullarında ortaya çıkar. Artan klor seviyesi kalsiyum alımını arttırarak altın noktalanmanın başlangıcını tetikler ancak BER oluşumunu engeller.
Meyve raf ömrü artan Cl ve SO4 ile azalma eğilimi gösterir (Nukaya et al, 1991).

5 Azot İçerikli Özel Bitki Besleme

Potasyum nitrat, magnezyum nitrat, kalsiyum nitrat ve amonyum nitrat azot içeren gübrelerdir. Kalsiyum nitrat (15,5% N = 14,3% N-NO3 + 1,2% N-NH4) da hidroponik sistemlerde pH kontrolü için yeterli amonyum azotu sağlayabilir. Amonyum nitrat seralarda kök bölgesindeki pH?nın kontrolünde ve açık arazi gübrelemelerinde toplam azot gübrelemesinin bir parçası olarak az miktarlarda uygulanır (Tablo 1). Üre etkinliğinin azlığı nedeniyle azot kaynağı olarak tercih edilmez.

Tablo 1. Azot tiplerine göre temel azot gübreleri


Fosfor

Tüm fosfatlı gübreler pH tamponlarıdır. Ancak bazıları diğerlerine göre daha kuvvetli asitleştiricilerdir. Diğer bir farklılıkta kimyasal saflıklarında ve çözünürlüklerinde görülmektedir.

Tablo 2. Fosfor Gübrelerinin Özellikleri


Sulama suyu ile gübreleme sistemlerinde yüksek konsantrasyonlu ana solüsyonda fosfat kalsiyumla karıştırılamaz. Bu olay kalsiyum fosfatların birikimine neden olur.

Potasyum

Tablo 3. Potasyum Gübrelerinin Özellikleri


Kalsiyum

Tablo 4. Kalsiyum Gübrelerinin Özellikleri


Klor

Belli başlı klor kaynakları CaCl2, MgCl2, KCl ve NaCl dür. Cl bazen domateste tadı arttırmak için kullanılır. Ancak aşırı Cl:
  • Kök bölgesinde tuzluluk,
  • Besin maddeleri dengesizliğine neden olan kök bölgesinde anyonların (NO3-, H2PO4-, SO42-)birbirleriyle yarış haline girmesi,
  • Altın noktalanma ortaya çıkmasını,
  • Raf ömrü kısalmasına (Artan Cl seviyesi raf ömrünü kısaltır.)(Nukaya et al, 1991) neden olur.
Magnezyum

Tablo 5. Magnezyum Gübrelerinin Özellikleri


Sülfür

Yüksek konsantrasyondaki ana çözeltide sülfat kalsiyumla bağlanamaz. Bu kalsiyum sülfatın birikimine neden olur (gypsum).

Tablo 6. Sülfür gübrelerinin özellikleri


Harmen Tjalling HOLWERDA
SQM Suda Çözünür Gübreler Pazar Geliştrme Müdürü

Etiketler: , , , , ,

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.
Yazan Doktor Tarsa Tarım , 17:05 | 0 yorum

31 Mayıs 2007 Perşembe

Zeytinde Yaprak Gübrelemesi

Bitkilerin beslenebildiği yerlerden biri olan toprakta bitki besin maddeleri yeterince varsa, bitki iyi gelişir, bol ürün verir. Fakir ise gelişme yavaşlar, mahsul miktarı azalır, kalite düşer, soğuk ve hastalıklara karşı direnci azalır. Arzu edilen bol ve kaliteli ürünü alabilmek için, toprağa eksik olan bitki besin elementlerini (gübreleri) eksik olduğu miktar kadar vermek gerekir. Gübrelemenin genel prensibi bu şekildedir. Üreticiler şuna dikkat etmelidir; Gübrenin azıda fazlası da mahsulün kalitesine, miktarına, bitkiye ve ekonomiye zarar verir.



Zeytinliklerimizin genellikle meyilli arazilerde yer alması ve bakım tedbirlerinin tam olarak uygulanmaması gibi nedenlerle beslenme problemlerine sık rastlanmaktadır. Zeytin ağaçları diğer meyve türlerine oranla olumsuz koşullara daha dayanıklı olmakla beraber verim ve kalite düşmesi gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır.

En çok karşılaşılan sorunlar noksanlıklar ve besin element dengesizlikleri olup, fazlalıklara oldukça az rastlanmaktadır.

Zeytin ağaçları da, diğer bitkiler gibi uygun beslenme koşullarında normal ve sıhhatli bir gelişme gösterirler. Fakat gerek besin maddelerinin ortamda yokluğu, gerekse ortamda mevcut olduğu halde çeşitli faktörlerin alım üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle bitki normal bir gelişme gösteremez.

Besin maddesi noksanlıklarının başlangıcında normal ve sıhhatli gibi görünen ağaçlarda; ileri noksanlık durumlarında yaprak, çiçek, sürgün, gövde ve meyvelerde bariz belirtiler ortaya çıkar. Tüm ağacın gelişmesi durur ve çok ciddi noksanlık durumları ağacın ölümüne neden olur.
Bu duruma gelen bir ağaca uygulanan tüm bakım ve kültürel tedbirlere rağmen beklenen veya arzu edilen ürünü elde etmek mümkün değildir. Bu durum, zeytinde besin maddesi noksanlıklarının kesin teşhis ve takibi gereğini ortaya çıkarmaktadır.

Teşhisler mutlaka yaprak ve toprak analizlerine dayandırılmalıdır. Bitki besin maddelerinin topraktaki mevcudiyetine rağmen bitkinin alımını engelleyen faktörlerin varlığı halinde, bu faktörlerin incelenerek değerlendirilmesi yapılmalıdır.

Ülkemiz zeytinliklerinde taban gübrelemesi hariç topraktan gübreleme yapılmamakta ya da az miktarda yapılmaktadır. Bu yüzden yapraktan yapılacak olan gübreleme önem arz etmektedir.

Olive Marvel Teknolojisi

Olive Marvel yapraktan gübreleme için yakıcılığı olmayan kontrollü salınım özelliği bulunan özel geliştirilmiş bir üründür. Bu kontrollü salınım Ferti-Vant (yayıcı yapıştırıcı) teknolojisi ile sağlanmakta olup, özel olarak yapraktan gübreleme için tasarlanmış ve geliştirilmiş nadir bir yayıcı yapıştırıcı malzemedir

Olive Marvel teknolojisi ile gübre kristalleri düşük maliyetli tek basamaklı işlem prosedürüne göre kaplanır. Bu özelliği ile Olive Marvel teknolojisi piyasadaki diğer rakiplerinden ayrılır.
Bu teknoloji tüm dünyada İsrail, Avrupa, Avustralya, Güney Afrika & Amerika'da büyük çaplı denemelerle test edilmiştir. Gübreleme denemelerinde MKP bazlı çeşitli NPK ve iz element karışımları denenmiştir.

Olive Marvel teknolojisi en son Uluslararası Yapraktan Bitki Besleme Sempozyumu'nda "International Symposium for Foliar Nutrition" temsil edilmiştir, Merano, Italya. 2001.

Zeytin'de yapraktan gübrelemenin gerekçeleri:
  • Zeytin hiç sulanmaz yada kısmen sulanır bir üründür.
  • Zeytinde toprak gübrelemesinde bitki besleme için miktar ve zamanlama konusunda yetersizlikler söz konusu olmaktadır.
  • Zeytin yaprağı kalın kütiküla tabakası sebebiyle besin elementlerinin yapraktan alımında sıkıntı görülmektedir.
Zeytin'e özel ürünler:
  1. Olive MARVEL Çiçeklenme Dönemi
    Meyve tutumu için = Starter
    N, P, K+B and FertiVant (10-33-21+1.88B+FV)
    Verimsiz sezonda çiçeklenme öncesi uygulama meyve tutumunu arttırır.
  2. Olive MARVEL Meyve Dönemi
    Meyve iriliği/verim için = Booster
    N, P, K ve FertiVant (8-16-40+FV)
    Verimli sezonda yaz uygulaması Zeytin meyvesini irileştirerek daha yüksek verim ve kalite sağlar.
  3. "Harvest-Vant"- Hasad kolaylaştırıcı


Çiçeklenme öncesi uygulaması 10-33-21 + 1. 8%B

Olive MARVEL Çiçek öncesi gübresi yapraktan gübreleme için yakıcılığı olmayan kontrollü salınım özelliği bulunan uzun etkili özel geliştirilmiş bir üründür.



Zeytin'in çiçeklenme döneminde ihtiyaç duyduğu tüm besin elementlerini karşılar.
Azot FOSFOR, potasyum ve meyve tutumunu arttırmak için BOR içerir.

Uygulama oranları
  • 2.0 - 3.0% konsantrasyonluk çözelti
    Volüm: 1000-1500 l/ha, (3-5-7 litre/ağaç).






Yapılan bu denemelerde görülmüştür ki Olive Marvel Starter ve Olive Marvel Booster ürünlerini birlikte kullanmak verim artışını olumlu yönde etkiliyor ve % 50'nin üzerinde verim artışı sağlıyor.



Sonuç olarak zeytinde yapraktan gübreleme yaparken ürünleri iyi seçmemiz gerekiyor. Zeytin yaprağının diğer bitki yapraklarına göre daha kalın olduğunu ve besinlerin alımında zorlandığını ve buna göre bir gübre seçmemiz gerektiğini unutmamalıyız. Doğru oranda ve zamanda yapraktan yapılan gübrelemede hiç yapılmayan yere göre her zaman verim artışı sağlanmıştır.

Etiketler: , , , , , , , ,

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.
Yazan Doktor Tarsa Tarım , 18:47 | 0 yorum

17 Temmuz 2006 Pazartesi

Inta CDC Clima Kontrol Sistemi uygulaması

Türkiye'de topraksız tarımın öncü çiftçilerinden Sayın Murat Göncüoğlu tesislerinde ihtiyacı olan teknolojik alt yapı ihtiyaçlarının bilincinde ve sorumluluğunda olarak ihtiyaç duyduğu sistemleri kurmakta Doktor Tarsa Tarımı tercih etmiştir.


Manisa'nın Turgutlu ilçesinde bulunan seralarında topraksız kültür ve otomasyon konusunda uzman Doktor Tarsa Tarım ekibi ile Sayın Murat GÖNCÜOĞLU uzun ve zahmetli bir çalışmanın ardından, topraksız tarımda yetiştiricilik için vazgeçilmez unsurlarından olan INTA CDN/INTA CDC gübreleme sulama otomasyonu ile klima kontrol sistemi tüm ihtiyaçlara cevap verebilecek şekilde kurulup programlanmıştır.


Doktor Tarsa Tarım işbirliği yaptığı yurtdışı firmalarının desteğini de alarak gerekli tüm kurulumları yapmasının yanında uzman ekibiyle işletmenin ihtiyaç duyduğu özel durumlara da çözüm getirmektedir. Yurtdışı teknik ekiplerin desteğiyle işletmelere satışın yanı sıra teknik destek, teknik servis ile eğitim hizmetlerini de sunmakta olan Doktor Tarsa Tarım gelişen teknolojileri takip ederek ulaşmış olduğu tüm yenilikleri Türk Çiftçisinin hizmetine sunmaya devam edecektir.

Yaşar AYDIN
Pazarlama Müdür Yardımcısı

Etiketler: , , , ,

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.
Yazan Doktor Tarsa Tarım , 10:08 | 0 yorum


DRT LOGO
Doktor Tarsa Tarım
San. ve Tic. A.Ş.

Antalya, Türkiye

1987 yılında ticaret hayatına bitki yetiştirme grubu elemanlarından torf ithalatı ve pazarlaması ile başlamıştır. Doktor Tarsa şu anda 3000'in üzerinde ürün çeşidi ile Türk tarımına ve sanayisine hizmet vererek gelişmeye devam etmektedir.
Ayrıntılı bilgi için...

Üyelik

Bilgi: E-bültenimiz ellerine ulaşmamış olanlar webmaster@drt.com.tr adresine bildirebilirler.