31 Temmuz 2009 Cuma

Ascophyllum nodosum (Proton) Faydalı Bilgiler I

Tuzluluk ve kuraklık Stresine karşı Ascophyllum nodosum özütü.

Ascophyllum nodosum'un tarımda kullanımı ve üretimi üzerine daha önceki bültenlerimizde ayrıntılı bilgiler vemiştik. Bu ürünün faydaları üzerine şimdi de bölümler halinde kısa bilgiler ve Dünya'nın farklı ülkelerinde yapılan muhtelif denemelerden örnekler vereceğiz. Uygun şartlarda elde edilen yosun özütü ile yapılan denemeler, kuraklık ve tuzluluk gibi eşit stres şartlarında bulunan bitkilerden uygulama yapılan bitkilerin, yapılmayanlara göre daha verimli ve sağlıklı olduğunu göstermiştir.
Kuraklık şimdiye kadar yetiştiriciler için endişe kaynaklarından birisi olmuştur. Proton deniz yosunu özütü, çözüm olmasa da çözümde önemli yardımcılardan birisidir.

Ascophyllum nodosum'un tarımda kullanımı ve üretimi üzerine daha önceki bültenlerimizde ayrıntılı bilgiler vemiştik. Bu ürünün faydaları üzerine şimdi de bölümler halinde kısa bilgiler ve Dünya'nın farklı ülkelerinde yapılan muhtelif denemelerden örnekler vereceğiz. Uygun şartlarda elde edilen yosun özütü ile yapılan denemeler, kuraklık ve tuzluluk gibi eşit stres şartlarında bulunan bitkilerden uygulama yapılan bitkilerin, yapılmayanlara göre daha verimli ve sağlıklı olduğunu göstermiştir.

Kuraklık şimdiye kadar yetiştiriciler için endişe kaynaklarından birisi olmuştur. Proton deniz yosunu özütü, çözüm olmasa da çözümde önemli yardımcılardan birisidir.

Proton® Ascophyllum nodosum özütü ile yapılan denemelerde:
  • Kalite ürün miktarını ve genel bitki sağlığını,
  • Sıcak, kurak ve tuzluluk gibi muhtelif stres şartlarına karşı bitkinin dayanımını,
  • Bitki bünyesindeki besin elementi miktarlarını,
  • Kök gelişimini ve erkenciliği arttırmıştır.



Tuzluluk stresine maruz bırakılan bitkilerle yapılan denemelerde Proton® uygulanan bitkilerde kök gelişimi uygulanmayanlara göre yaklaşık 2 kat fazla olmuş, daha güçlü bitki yapısı gözlenmiş, tuzluluk kaynaklı toksisite belirtilerine daha az rastlanmıştır.

Proton® Uygulanan Bitkilerin, Uygulanmayanlara Göre Gelişim Artışları
Tuz + Gübre Uygulaması
Tuz + Gübre + 7 ml/litre Proton® uygulaması.



Proton® uygulanmış biber fidelerinde, uygulanma yapılmayan kontrol fidelerine göre daha az sararma ve tuzluluk kaynaklı yanıklar gözlemlenmiştir. Tuzlu ortama maruz bırakılmalarına rağmen, Proton'lu biber fideleri daha yeşil ve daha ve daha iyi gelişme göstermişlerdir.

Biber Fideleri - Proton® Uygulanmış ve Kontrol



Tuzlu şartlarda yetiştirme denemesi yapılan çilek fidelerinde Proton® uygulanan tarafta, uygulama yapılmayan fidelere göre tuzluluk kaynaklı toksisite çok daha az görülmüştür.
Ayrıca yetiştirme dönemi boyunca, aralıklarla üç sefer yaprak örnekleri alınmış ve analizleri yapılmıştır. Her üç numunede de Proton® uygulanan taraftaki yaprak dokularında daha az sodyum tespit edilmiştir.

Çilek Bitkileri - Proton® Uygulanmış ve Kontrol



Yüksek sıcaklıkta, susuz bırakılan domates bitkilerinin 3,5 günün sonundaki karşılaştırılmaları; Proton® + gübre uygulanan, sadece gübre uygulanana göre bariz bir şekilde dayanıklı görünüyor.



Yapılan diğer bir denemede Hercai menekşe fideleri, torf bloklarında kuraklık stresine maruz bırakılmıştır. Deneme sonucunda hercai menekşeler tartılmış ve toprak nemini hesaplamak için bloklar kurutulup tekrar tartılmıştır. Proton® uygulanan tarafın toprak nem içeriğinin, kontrole göre neredeyde iki kat fazla olduğu görülmüştür.



Aşağıdaki fotoğrafta, Petunyalara düzenli olarak Proton ve gübre uygulanmış ve susuzluğa terk edilmiştir. Yetiştirme ortamlarının kurumasının 4. gününde sadece gübre uygulanan tarafa göre aradaki fark gözle dahi tespit edilir duruma gelmiştir.



Doktor Tarsa Tarım günümüz çiftçilerinin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik bir çok bitki besleme ürünü ile üstün kaliteli deniz yosunu özütünü üreticilerimize sağlamaktadır. Proton deniz yosunu özütü en aktif deniz yosunu olan Ascophyllum nodosum'dan üretilir. Kanada'da özel tarlalardan hasat edilir ve aynı yerlerden tekrar büyümeleri garanti edilir. Üretimi ve hasadı sırasında çevreye zarar verilmez. Özel yöntemlerle işlenir, içeriğinin değerli karışımlarını kaybetmesi engellenir, mümkün olan en yüksek içeriği ile kullanılacak hale getirilir. Ürünlerimizin arkasındaki güvenilir araştırmalar ve teknik çalışmalar nedeniyle bir çok bilinçli üretici, ürünlerimizi seçmektedir. Doktor Tarsa ürünü aldığınızda sadece ürün değil, gerisindeki güveni de alırsınız.

Proton 70 ülkede 80 farklı bitkide güvenle kullanılmaktadır.
Hazırlayan:
İlker Kaan Ulusoy
Ürün Sorumlusu
Doktor Tarsa Tarım San. ve Tic. A.Ş.

Kaynak : Acadian Seaplants

Bölüm 2: Gelecek Ay

Etiketler: , , ,

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.
Yazan Doktor Tarsa Tarım , 11:46 | 0 yorum

31 Mayıs 2008 Cumartesi

Binlerce Sulama Göleti Yapılmalı

Küresel Isınma, Kuraklık ve Global Gıda Krizlerine Karşı Binlerce Sulama Göleti Yapılmalı

Dünyada baş göstermeye başlayan gıda krizi benim için sürpriz değildi. 30 yıldan beri yazdıklarımızda, söylediklerimizde gelmekte olan dünya gıda krizinin uyarıları vardı!

Türkiye coğrafyası, ovalar yanında, dağlık, tepelik ve vadilerden oluşan bir coğrafyaya sahip. Acaba dağların, tepelerin, derin vadilerin bize sağladığı olumlu tarafları yok mu? Elbette vardır. Bu avantajların farkında mıyız? Dezavantaj gibi gözüken coğrafi oluşumları avantaja çevirebilir miyiz? Ülkemiz coğrafyasındaki çok da farkında olmadığımız bu dağlar, tepeler, vadiler bize bir imkân sağlıyor. Sulama için "GÖLET" yapma imkânı.

Hafızalarımızı biraz tazeleyelim? Önceleri Köyişleri Bakanlığına, sonraları Tarım ve Köyişleri Bakanlığına bağlı "Topraksu Genel Müdürlüğü" diye bir kuruluş vardı. Bu kuruluşun yaptığı arazi çalışmalarının içinde bence iki önemli hizmet vardı. Biri sulama göledi, ikincisi arazi toplulaştırması. Her ikisi de Türkiye tarımı için ne kadar önemli idi. 1985 yılında Tarım ve Köyişleri Bakanlığının reorganizasyonunda Topraksu teşkilatı lağvedilerek (YSE) Yol Su Elektrik işleri ile birleştirildi. Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü adı altında yapılandırıldı. Sulama göleti yapımına daha da hız verilmesi gerekirken, verimliliğin artırılmasında ülkemiz tarımının önünde duran en büyük engellerden biri olan parçalı arazilerin toplulaştırılmasının daha da geliştirilmesi gerekirken, Topraksu'nun yaptığı bu hizmetler kayboldu, unutuldu. Yazık oldu! Köy Hizmetleri deyince herkesin hatırına greyder geldi, karda kapanan köy yollarının açılması geldi, köy yolu ve çeşme geldi. Bu işleri çok bilenler (!) "Ben yaptım oldu" deyip sonunu düşünmeden, müzakere etmeden, istişare etmeden karar verdiler. Tohumculuk konusunda başlanan iyi şeylerin yanında, maalesef bu olumsuzluklarda oldu.

2007 yılında buğday üretiminde yaşanan kuraklık, başta Konya çiftçisi olmak üzere, birçok yerde çiftçinin gözünün korkutmuş, anıza ekimler terk edilerek yeniden nadaslı tarıma dönüş başlamıştır. Buğday ekim alanlarında 2 yıldan beri önemli bir daralma başlamıştır. Çukurova'da buğday yerini mısıra, bazı yerlerde de yağlı tohumlara kaptırmıştır.

Orta Anadolu şartlarında bile, bahar aylarında 1-2 takviye sulama (bazen 3) ile buğdaydan 600-700 kg / da verim alınması imkan dahilindedir. Türkiye, 2 yıl üst üste kuraklık yaşarsa, buğday üretimi düşerse bundan çok olumsuz etkilenir. Dünyada 2007 / 2008 döneminde buğdayda çok şey değişmiştir. Buğday fiyatları şimdiye kadar en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Buğday stokları ilk defa en düşük seviyededir. Buğday ilk defa biyoyakıta işlenmiştir. Şu unutulmamalıdır ki, paranız da olsa dünyada satın alacak buğday bulamayabilirsiniz!

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı geçte olsa, önemli bir adım attı. Basınçlı (damla ve yağmurlama) sulama için, 5 yılda geri ödemeli 0 faizli kredi imkanı getirdi. Türkiye'nin başta buğday olmak üzere, tarımsal üretimde kendine yeterli hale gelmesi ve buğdaya dayalı makarna, irmik, bisküvi, bulgur gibi sanayi ürünleri ihracatının sekteye uğramaması için, vakit geçirmeden daha büyük bir adım atması lazımdır. Bu da "sulama göleti" yapımıdır. DSİ barajlarla uğraştığı için "gölet" gibi ufak işlerle(!) uğraşmaz. Bence haklıdır da. DSİ şimdiye kadar tarla içi sulamaya pek girmedi. Yine bunları yapacak, Topraksu teşkilatını kurup ayrı bir bütçe ile işe girmekte yarar olduğunu söyleyebiliriz. Her yıl yüzlerce hatta binlerce gölet yapmalıyız. Çünkü her gölet, 500-3000 dekar arazi sular. Göletlerin sadece sulama suyu temin etmesinin ötesinde, taban suyu seviyesinin korunması açısından da önemleri vardır. Öte yandan terk edilen arazi toplulaştırılması işine yeniden başlamalıyız.

Topraksu teşkilatı bünyesine aldığı mühendisleri Tarsus 'da 6 aylık bir kursa tabi tutarak istediği nitelikte elemanını yetiştirirdi. Bu da gözden uzak tutulmaması gereken önemli bir husustur.

Bizden söylemesi ve hatırlatması!

Yazan
Fahri HARMANŞAH
Zir. Yük. Müh.
Tasaco Tarım Gen. Müd.
Türk-Ted Yön. Kur. Üyesi

Etiketler: , , , ,

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.
Yazan Doktor Tarsa Tarım , 11:24 | 0 yorum

31 Mart 2008 Pazartesi

Domates Bitkisinin Genel İstekleri

1 İklim

1.2 Sıcaklık

Domates ılıman iklim sebzesidir. İdeal sıcaklık ortalaması 18°C ve 27°C arasındadır. Bu nedenle kuzey ve güney yarım kürenin 30. ve 40. paralelleri arasında kalan ılıman bölgelerde dış koşullarda yetiştiriciliği kolaylıkla yapılabilmektedir. 10°C'nin altındaki sıcaklıklar çiçek oluşumu üzerine olumsuz etki etmekte ve gece donlarında ürün ciddi zararlar almaktadır (Resim 1).


Resim 1. Don Zararı

35°C üzerindeki sıcaklık ve düşük nem koşullarında kuruluk nedeniyle polen canlılığı şiddetli bir şekilde azalırken çiçek dökümleri meydana gelir. Dengeli beslenme koşullarında bu yüksek sıcaklıklar altında çiçek dökümlerinin dengesiz beslenmeye oranla daha az olduğu saptanmıştır.

1.2 Işık

Global ısınma fotosentez boyunca yapraklarda üretilen şeker miktarını belirlemektedir. Yüksek orandaki şeker üretimi fazla sayıdaki meyveyi destekleyecek ve böylece de domateste yüksek verim elde edilmesine olanak sağlayacaktır.
Çiçeklenme için en az günlük 6 saat ışıklanmaya ihtiyaç duyan domates az ışığa karşı duyarlıdır. Gün uzunluğu domates üretiminde belirleyici bir faktör olmadığından, sera yetiştiriciliğini de içine alan geniş bölgelerde üretim yapılabilmektedir.

Solar ısınımın yüksek olduğu koşullar meyve yarılmalarına, güneş yanıklığına ve olgunluk döneminde dengesiz renk oluşumlarına neden olur. Yeterli yapraklanma güneş yanıklarına karşı korunmada yardımcı olur. Uygun potasyum ve kalsiyum seviyeleri hücre turgorunu ve gücünü kontrol eder ve böylece bitki hücreleri su kaybına ve buna bağlı olarak güneş yanıklarına dayanıklı hale gelir (Resim 2).


Resim 2. Güneş Yanıklığı

2. Su ve Toprak

2.1 Su

Uygun sulama metodu (Resim 3) yüksek verim ve kalitenin elde edilmesinde temel özellik taşır. Domates açık arazide 6.000 m3/ha ve sera koşullarında 10.000 m3/ha suya ihtiyaç duyar.

Düşük miktarlarda besin maddesi içeren günlük sulamaların yapılması kök bölgesinde tuz stresinin oluşmasını ve erken dönemde meydana gelebilecek besin maddesi eksikliklerini özellikle haftalık gübreleme programlarının uygulandığı durumlarda ortadan kaldırır.

Kuraklık (Resim 4) genel gelişimde gerilemelere yol açar ve özellikle kalsiyum alımını azaltarak kalsiyum noksanlığı ile ortaya çıkan Çiçek Ucu Çürüklüğünü (BER) beraberinde getirir ve direkt olarak meyveye zarar verir (Resim 5). Çiçeklenme olumsuz yönde etkilenir ve salkım dökümleri meydana gelir. Diğer yandan aşırı sulama anaerobik toprak koşullarında kök çürüklüklerine, çiçeklenmede gecikmeye ve meyvede bozukluklara neden olur (Resim 6).


Resim 3. Sulama Sistemi


Resim 4. Kuraklık Stresi


Resim 5. Çiçek Ucu Çürüklüğü


Resim 6. Yarılma

Yüksek pH ya sahip sulama suyu yüksek dozlarda kalsiyum ve magnezyum karbonat ve bikarbonatları ihtiva eder. Bu tip sulama suyu koşullarında pH derecesini 5-6 seviyesine çekerek bitkinin su alımını sağlamak amacıyla asidifikasyon uygulamaları yapılması önerilmektedir. Bu uygulama P, Fe, Zn, Cu, Mn ve B gibi besin maddelerinin etkinliğini arttırarak damlama sulama sistemlerinde olası çözünmeyen tuzların birikimine engel olur.

Asitdifikasyon (H+) karbonat (CO32-) ve bikarbonatların (HCO3-) karasız bir bileşik olan karbonik aside ve bu formdaki karasız bileşiğinde su ve karbondioksite dönüşmesine neden olur.

1 HCO3- + 1 H+ _ 1 H2CO3 _ 1 H2O + 1 CO2
1 CO32- + 2 H+ _ 1 H2CO3 _ 1 H2O + 1 CO2

(Bi)Karbonat + asit -->Karbonik asit --> su + karbondioksit

Su içerisindeki bikarbonatların % 90-95 civarında asidifikasyonla nötrleştirilmesi önerilir. Böylelikle su düşük pH kapasitesini koruyarak olası pH düşüşleri engellenmiş olur. Sulama suyundaki asitlik derecesindeki yüksek pH toprakta var olan yüksek toksisitedeki alüminyum(Al3+) gibi elementlerin çözünmesine neden olarak istenmeyen durumlar ortaya çıkarabilir.

2.2 Toprak

Drenaj kapasitesi ve fizyolojik yapısı iyi olan toprak en ideal topraktır. Kökler 60 cm ye kadar gelişim göstermekle birlikte ilk 20 cm derinlikte kök hacminin % 70 olduğu görülmektedir.

İdeal toprak pH' sı 6,0-6,5 arasında olmalıdır (Şekil 14). pH > 6,5 olduğu durumlarda metalik mikro besin maddeleri (Fe, Zn, Mn, Cu), bor (B) ve fosforun (P); pH < 5,5 olduğu koşullarda ise fosfor (P) ve molibdenin bitkiye alım etkinliği azalır.



Şekil 1. Toprak pH' nın besin maddelerinin aktivitesine etkisi

Serada alternatif yetiştirme ortamları: kayayünü (Resim 7), perlit (Resim 8) ve Coco peat (Resim 9).


Resim 7. Kayayünü ortamında serada domates bitkisi


Resim 8. Perlit ortamında serada domates bitkisi


Resim 9. Coco peat torbaların serada domates bitkisi

3. Organik Madde ve Gübre

Organik madde ve gübre toprak yapısını ve mikrobiyolojik aktiviteyi kuvvetlendirmek ve toprağın su tutma kapasitesini arttırmak amacıyla uygulanır. Gübreleme yapılırken, kök bölgesinde (tuzluluk riski) besin maddelerinin alınım riski ve önemli besin maddeleri arasındaki dengesizlik riskinin artması nedeniyle gübrenin önemli miktarda besin maddesi içermesine dikkat edilmelidir. 10-50 MT gübre/ha uygulaması önemli ölçüde besin maddesi ihtiyacını karşılayacaktır. Yanmış tavuk gübresi (Dry chicken manure) (Tablo 1) is yanmış ahır gübresine oranla daha kuvvetlidir (Tablo 2). 10 MT tavuk gübresi ile hektar alana 134 kg azot uygulanmış olur. Oysa 50 MT ahır gübresinde hektar alana toplam 275 kg azot verilmiş olmaktadır.

Tablo 1. Tavuk Gübresi Ortalama Besin Maddesi İçeriği

Kaynak: Handboek Meststoffen NMI, 1995.

Tablo 2. Ahır Gübresi Ortalama Besin Maddesi İçeriği.

Kaynak: Handboek Meststoffen NMI, 1995.

Gelişme dönemi boyunca toprakta organik olarak bağlı olan azot mikrobiyolojik aktiviteler sonucunda serbest kalır. Domatesin generatif faza geçtiği dönemde toprak içerisinde serbest hale gelen fazla azot, düzensiz olgunlaşmaya, çiçeklenmede azlığa ve raf ömrünün kısalmasına neden olabilir.

Bu durumun pratikte çiftçi için temel problemlerden biri olması nedeniyle gübrenin azot içeriğinin %25 ile sınırlandırılması ve artakalanın özel bitki besin maddeleriyle birlikte verilmesi önerilir.

4. Tuzluluk

Ürünün verim potansiyelini engelleyen tuzluluk, tüm tuzların kök bölgesinde belli derecelerde birikmesi olarak tanımlanmaktadır. Tuzluluk yanlış gübre uygulamaları, yeterli yağışın olmaması ve/veya elektriksel kondüktivitesi yüksek sulama suyunun kullanılmasıyla ortaya çıkabilir (Resim 10).

Tuzluluk koşullarında olası elektriksel kondüktivitenin artışına engel olmak için klor ve sülfatlı (KCl, amonyum sülfat ve potasyum sülfat) gübre veya organik madde kullanımı önerilmemektedir. Tuzluluğu önlemek ya da azaltmak için aşağıdaki yöntemlerde kullanılabilir: Toprak drenajını arttırmak, taban gübrelemesinden granüller gübre kullanmamak iyi ve kötü kalitedeki suyu birbiriyle karıştırmak, tuza dayanıklı çeşit seçilmesi, tek sıra dikimde iki sıralı damla sulama sisteminin kullanılması, plastik malç uygulamaları.


Resim 10. Tuzlu gübrenin toprak yüzeyinde birikmesi

Domates nispeten tuzluluğa karşı toleranslıdır (Tablo 3). Verim potansiyelinin düşüşünü engellemek için doymuş toprak çözeltisindeki elektriksel kondüktivitenin ECse < 2,5 mS/cm ve sulama suyu elektriksel kondüktivitesi < 1,7 mS/cm olmalıdır. Örneğin; toprak çözeltisinin elektriksel kondüktivitesinin 3,5 mS/cm olduğu koşullarda verim potansiyeli 10%. Ancak, bazı durumlarda tadı (cherry domates) ve raf ömrünü uzatmak amacıyla EC' nin yüksek olması istenir.

Tablo 3. Tuzluluk nedeniyle azalan verim potansiyeli.


Kaynak: Libro Azul, 2002.

Harmen Tjalling HOLWERDA
SQM Suda Çözünür Gübreler Pazar Geliştirme Müdürü

Etiketler: , , , , , , , , , , , ,

Yazının devamını okumak için lütfen tıklayın.
Yazan Doktor Tarsa Tarım , 10:40 | 0 yorum


DRT LOGO
Doktor Tarsa Tarım
San. ve Tic. A.Ş.

Antalya, Türkiye

1987 yılında ticaret hayatına bitki yetiştirme grubu elemanlarından torf ithalatı ve pazarlaması ile başlamıştır. Doktor Tarsa şu anda 3000'in üzerinde ürün çeşidi ile Türk tarımına ve sanayisine hizmet vererek gelişmeye devam etmektedir.
Ayrıntılı bilgi için...

Üyelik

Bilgi: E-bültenimiz ellerine ulaşmamış olanlar webmaster@drt.com.tr adresine bildirebilirler.